GAZ VERİ VE EMNİYET KILAVUZU (PROTOKSİT D’AZOT - N20)
GAZ VERİ VE EMNİYET KILAVUZU (PROTOKSİT D’AZOT - N20)
HİZMET KALİTE GÜVEN 1) MAMÜL ve FİRMA TANIMI
Mamülün tanımı: PROTOKSİT D’AZOT - N20
(NARKOZ GAZI, DİNİTROJEN MONOKSİT,
GÜLDÜRÜCÜ GAZ, AZOT OKSİDÜL, NİTROJEN
MONOKSİT, NİTRÖZOKSİT)
2) BİLEŞİMİ/BİLEŞİM HAKKINDA BİLGİLER
ÜRÜN SPESİFİKASYONU
mm. % 97,8(v/v) Protoksit D’Azot
3) TEHLİKE TANIMI
Oksıtleyicidir, yanmaz, fakat yanmayı hızlandırır. Yüksek sıcaklıklarda azot ve oksijene ayrışır. Oksijensiz uzun müddet solunduğu zaman öldürücü olabilir. Narkotik özellik gösterir, düşük konsantrasyonlarda merkezi sinir sistemi üzerinde depresyon meydana getirirken, yüksek kajısantrasyonlarda anestezik özellik gösterir.
Sıvı protoksit d’azot gazı ile temasta deride don yanığı oluşur.
4) İLK YARDIM
Yüksek konsantrasyonlarda uzun süre solunduğu takdirde baş dönmesi, mide bulantısı ve baygınlık belirtisi ile birlikte ölüme neden olabilir. Bunun önüne geçmek için; kazazede derhal temiz bir sahaya götürülmelidir. Hava girişinde herhangi bir engel olmamalıdır. Eğer solunum zayıflığı varsa veya durmuşsa, derhal sunni teneffüs uygulanmalı, oksijen verilerek solunum yaptırılmalıdır. Ambülans çağırılmalı ve kazazede sıcak ve rahat tutulmalıdır. Sıvı protoksit d’azot ile maruz kalan deriye masaj, harici ısıtma v.b. yapılmamalı, bol ılık su ile yıkanmalı, tıbbi müdahale sağlanmalıdır.
5) YANGINLA MÜCADELE
Yangın ortamında ilk iş yangın ortamını boşaltarak itfaiyeye haber vermektir. Tüpler, yüksek sıcaklık nedeniyle artan yüksek basınç nedeniyle patlayabileceği için bol miktarda su sıkılarak serinletilmeye çalışılmalı, itfaiyeye tüplerin bu durumu hakkında bilgi verilmeldir. Protoksit D’Azot gazı oksitleyici olduğundan yanmayı hızlandırır. Yüksek sıcaklıkalrda patlayarak bozunabilir. Eğer mümkünse, solunum maskeli ve koruyucu elbiseli personel tarafından gaz akışı durdurulabilir.
EN 1S09001:2000
6) KAZA SONUCU DÖKÜLME SIZINTI GİBİ OLAYLARA KARŞI ÖNLEMLER
Hat veya teçhizat üzerindeki şüpheli kısımlara kaçak tespit solüsyonu tatbik edilmelidir. Kabarcıklar kaçakları gösterir. Gaz veya sıvı kaçağı durumunda elbisenin, vücudun vs protoksit d’azot ile zenginleşmesini en aza indirerek kabın valfinin kapalı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Sıvı protoksit d’azot gazı ile göz ve derinin temas etmesini engelleyeci tedbirler alınmalıdır. Kap şahıslardan ve yanıcı maddelerden uzak açık bir sahaya götürülmelidir. ‘SİGARA İÇİLMEZ”, “ATEŞLE YAKLAŞMA’ gibi uyarıcı levhalar asılmalıdır.
7) KULLANMA ve DEPOLAMA
KULLANMA: Sağlam eldivenler giyilmelidir. Satıcı belirtmedikçe bir gaz tüpü kapağından asla kaldırılmamalıdır. Kısa mesafe olsa bile ağır tüpleri nakletmek için tekerlekli bir vasıta veya uygun başka vasıtalar kullanılmalıdır. Kullanılan tüp bir yere sabitlenene kadar valf koruma kapağı çıkarılmamalı, dik durumda kullanım için bekletilmelidir. Gerekli olduğu takdirde uygun göz, yüz koruyucu aparatlar takılmalıdır. Uygun bir metod kullanılarak gaz kaçakları kontrol edilmelidir. Kaçak durumunda, ilk yardım yangın söndürme veya korozif malzemelerin seyreltilmesi için yeterli su bulundurulmalıdır. Kullanım esnasında, basıncı düşürmek için uygun basınç düşürücüler(regülatörler) kullanılmalıdır.Tüpü kullanıma sokmadan önce, sisteme geri besleme olmamasına dikkat edilmelidir. Kullanım alanındaki bütün elektriksel sistemlerin her bir gaz için uygun olmasına dikkat edilmelidir. Bir tüpün basıncını arttırmak için asla direkt çıplak alev veya elektrikli ısıtıcı cihazlar kullanılmamalıdır.Tüp asla 45°C’ nin üzerindeki bir sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır. Bir tüp, satın alınan gazı ihtiva etmek dışında mesela, kaydırgaç veya mesnet olarak kullanılmamalıdır. Tüp çıkış valfleri özellikle yağ ve su gibi kirleticilerden uzak ve temiz tutulmalıdır.Tüpler valflerine veya emniyet cihazlarına hasar verebilecek anormal mekanik şoklardan uzak tutulmalıdır. Asla tüp valfleri veya emniyet cihazları onarılmaya veya üzerinde değişiklik yapılmaya kalkışılmamalıdır.Hasarlı valfler derhal satıcıya bildirilmelidir. Tüp hala teçhizata bağlı olsa bile, gaz kullanımı gerekli değilse, tüp valfi kapalı tutulmalıdır.Tüp teçhizattan ayrılır ayrılmaz tüp kapakları yerleştirilmelidir.
DEPOLAMA: Tüpler çok iyi havalandırılmış bir sahada depolanmalıdır. Depolama esnasında tüp sıcaklığının - 40°C’nin altına inmeyecek, 45°C’nin üstüne çıkmayacak şekilde önlem alınmalıdır. Tüpler yangın riskinden an ve ısı! tutuşturucu kaynaklardan uzak bir yerde muhafaza edilmelidir. Depolama sahasına “SIGARA İÇİLMEZ” uyarı levhası asılmalıdır. Depolama sahası temiz tutulmalı ve yalnızca yetkili personel girebilmelidir.Depolama sahası, uygun tehlike uyarıcı işaretlerle işaretlenmelidir.Depolanan tüpler,devrilmeyecek ve yuvarlanmayacak şekilde tutulmalıdır. Tüp vaifleri sıkıca kapatılmalı ve gerekirse valf çıkışları da kapatılmalıdır. Koruyucu kapak yerinde olmalı ve uygun takılmalıdır. Açıkta depolanan tüpler paslanmaya ve sert havaya karşı korunmalıdır. Tüpler korozyona sebep olabilecek şartlarda depolanmamal ıdı r. Dolu ve boş tüpler ayrı ayrı depolanmalı ve ilk önce eski stok kullanılacak şekilde dolu tüpler ayarlanmalıdır. Gaz tüpleri çeşitli kategorilere göre depolama sahasında ayrılmalıdır. Depolama sahasında parlayıcı ve toksik gazlar minimum seviyede tutulmalıdır. Parlayıcı gazlar yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdır. Depo.sahasında tutulan tüpler periyodik olarak muayene edilmelidir. Tüpler elektrik devresini tamamlayacak şekilde depolanmamalıdır.
8) MARUZ KALMA / KİŞİSEL KORUNMA
Amerikan Milli Sağlık Enstitüsü(NIOSH), ortalama 8 saat zaman aralığını baz alarak, hastahane, ameliyathane odaları için 25 ppm, diş odaları için 50 ppm sınırını tavsiye etmektedir. Kamu sanayi hijyenistleri Amerikan Konferansı 1 iş gününde 8 saat protoksit d’azot gazına maruz kalındığında 50 ppm(90 mg/m3 ) zaman ağırlıklı ortalama başlangıç sınır değerini kabul etmiştir. Uzun müddet maruz kalındığı zaman yan etkilerinin görülmemesi için genel çalışma alanına bu gazın verilmesi mümkün olduğunca en aza indirilmelidir. Oksijensiz ortamda yüksek miktarda solunumu boğucu etki yaratacağından havalandırmanın yeterince etkin yapılması gerekir. Bu etkiye maruz kalan kazazedeye ilk yardım bölümünde belirtildiği şekilde müdahale edilmelidir. Sıvı protoksit d’azot gazına maruz kalmayı engelleyecek şekilde önlemler alınmalı, koruyucu sağlam eldivenler giyilmelidir.
9) FİZİKSEL ve KİMYASAL OZELLİKLER Molekül ağırlık : 44.01 gr/mol-gr
Kaynama noktası : -88,5°C(1 atm)
Kritik Basınç : 72,4 bar
Kritik Sıcaklık : -36,42°C
Gaz yoğunluğu :1,877 kg/m3 (15 °C, 1 bar) Spesifik Gravite : 1,53 (Hava=1 ise)
Renksiz
Hissedilebilir tada ve kokuya sahiptir.
Oksitleyici
Zehirli değil
Narkotik
Korozif deiİ
10) STABİLİTE ve REAKTİVİTE
Çok yüksek sıcaklıkta bozunabilir. Korozif değildir. Bu nedenle ticari olarak yaygın metallerle kullanılabilir. Oksitleyici özelliği nedeniyle yüksek basınçlarda kullanılacak malzeme yağ ve kolay yanıcı maddelerden temizlenmelidir. Protoksit D’Azot gazı bazı elastomerlerin kabarmasına yol açabilir.
11) TOKSİKOLOJİ BİLGİLERİ
Protoksit D’Azot gazının en önemli fizyolojik tesiri, merkezi sinir sistemi depresyonudur. Yüksek konsantrasyonlarda anestezik seviyeler elde edilebilir. Düşük nüfuziyeti ile yapı1n anestezik uygulamalarda diğer baskın ilaçların verilmesini gerekli kılar. Uzun müddet maruz kalındığında bir kaç yan etkisi görülmüştür. En kuvvetli doğruluğu kanıtlanan etkisi nöropatidir. Epidemiolojikal çalışmalar, maruz kalan kişide, fetotoksik etkileri ve yüksek ani doğum olaylarını ortaya çıkarmıştır. Yetersiz oksijenle solunduğu zaman ölüme götürebilir veya beyin tahribatına yol açabilir. 12) EKOLOJİK BİLGİLER
Ekolojik denge üzerinde etkilerine yönelik veri bulunmamaktadır.
13) İMHA ETME
Kullanılmayan ürünü firmaya iade ediniz. Kesinlikle havaya bırakmayınız.
14) TAŞİMACİLİK HAKKİNDA BİLGİLER
Protoksit D’Azot gazı, test basıncı en az 250 bar olan TS11169/lSO4705 standardına uygun dikişsiz çelik çekme tüplere 0,75 dolum faktörü ile doldurularak taşınır. Tüp içerisinde basınç altında sıvı fazda bulunur.
15) YONETMELİKLERE GORE SINİFLANDİRMA RİSK = R
EMNİYET = S. 3-7
16) DİĞER BİLGİLER
Bilgiler ulaşılabilen kaynaklardan iyi niyete ve doğruluğu, geçerliliği, etkinliği her ne surette olursa olsun herhangi bir dayanak oluşturması hususunda herhangi bir teminat oluşturmadan bilgi amacı ile hazırlanmıştır.
HİZMET KALİTE GÜVEN 1) MAMÜL ve FİRMA TANIMI
Mamülün tanımı: PROTOKSİT D’AZOT - N20
(NARKOZ GAZI, DİNİTROJEN MONOKSİT,
GÜLDÜRÜCÜ GAZ, AZOT OKSİDÜL, NİTROJEN
MONOKSİT, NİTRÖZOKSİT)
2) BİLEŞİMİ/BİLEŞİM HAKKINDA BİLGİLER
ÜRÜN SPESİFİKASYONU
mm. % 97,8(v/v) Protoksit D’Azot
3) TEHLİKE TANIMI
Oksıtleyicidir, yanmaz, fakat yanmayı hızlandırır. Yüksek sıcaklıklarda azot ve oksijene ayrışır. Oksijensiz uzun müddet solunduğu zaman öldürücü olabilir. Narkotik özellik gösterir, düşük konsantrasyonlarda merkezi sinir sistemi üzerinde depresyon meydana getirirken, yüksek kajısantrasyonlarda anestezik özellik gösterir.
Sıvı protoksit d’azot gazı ile temasta deride don yanığı oluşur.
4) İLK YARDIM
Yüksek konsantrasyonlarda uzun süre solunduğu takdirde baş dönmesi, mide bulantısı ve baygınlık belirtisi ile birlikte ölüme neden olabilir. Bunun önüne geçmek için; kazazede derhal temiz bir sahaya götürülmelidir. Hava girişinde herhangi bir engel olmamalıdır. Eğer solunum zayıflığı varsa veya durmuşsa, derhal sunni teneffüs uygulanmalı, oksijen verilerek solunum yaptırılmalıdır. Ambülans çağırılmalı ve kazazede sıcak ve rahat tutulmalıdır. Sıvı protoksit d’azot ile maruz kalan deriye masaj, harici ısıtma v.b. yapılmamalı, bol ılık su ile yıkanmalı, tıbbi müdahale sağlanmalıdır.
5) YANGINLA MÜCADELE
Yangın ortamında ilk iş yangın ortamını boşaltarak itfaiyeye haber vermektir. Tüpler, yüksek sıcaklık nedeniyle artan yüksek basınç nedeniyle patlayabileceği için bol miktarda su sıkılarak serinletilmeye çalışılmalı, itfaiyeye tüplerin bu durumu hakkında bilgi verilmeldir. Protoksit D’Azot gazı oksitleyici olduğundan yanmayı hızlandırır. Yüksek sıcaklıkalrda patlayarak bozunabilir. Eğer mümkünse, solunum maskeli ve koruyucu elbiseli personel tarafından gaz akışı durdurulabilir.
EN 1S09001:2000
6) KAZA SONUCU DÖKÜLME SIZINTI GİBİ OLAYLARA KARŞI ÖNLEMLER
Hat veya teçhizat üzerindeki şüpheli kısımlara kaçak tespit solüsyonu tatbik edilmelidir. Kabarcıklar kaçakları gösterir. Gaz veya sıvı kaçağı durumunda elbisenin, vücudun vs protoksit d’azot ile zenginleşmesini en aza indirerek kabın valfinin kapalı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Sıvı protoksit d’azot gazı ile göz ve derinin temas etmesini engelleyeci tedbirler alınmalıdır. Kap şahıslardan ve yanıcı maddelerden uzak açık bir sahaya götürülmelidir. ‘SİGARA İÇİLMEZ”, “ATEŞLE YAKLAŞMA’ gibi uyarıcı levhalar asılmalıdır.
7) KULLANMA ve DEPOLAMA
KULLANMA: Sağlam eldivenler giyilmelidir. Satıcı belirtmedikçe bir gaz tüpü kapağından asla kaldırılmamalıdır. Kısa mesafe olsa bile ağır tüpleri nakletmek için tekerlekli bir vasıta veya uygun başka vasıtalar kullanılmalıdır. Kullanılan tüp bir yere sabitlenene kadar valf koruma kapağı çıkarılmamalı, dik durumda kullanım için bekletilmelidir. Gerekli olduğu takdirde uygun göz, yüz koruyucu aparatlar takılmalıdır. Uygun bir metod kullanılarak gaz kaçakları kontrol edilmelidir. Kaçak durumunda, ilk yardım yangın söndürme veya korozif malzemelerin seyreltilmesi için yeterli su bulundurulmalıdır. Kullanım esnasında, basıncı düşürmek için uygun basınç düşürücüler(regülatörler) kullanılmalıdır.Tüpü kullanıma sokmadan önce, sisteme geri besleme olmamasına dikkat edilmelidir. Kullanım alanındaki bütün elektriksel sistemlerin her bir gaz için uygun olmasına dikkat edilmelidir. Bir tüpün basıncını arttırmak için asla direkt çıplak alev veya elektrikli ısıtıcı cihazlar kullanılmamalıdır.Tüp asla 45°C’ nin üzerindeki bir sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır. Bir tüp, satın alınan gazı ihtiva etmek dışında mesela, kaydırgaç veya mesnet olarak kullanılmamalıdır. Tüp çıkış valfleri özellikle yağ ve su gibi kirleticilerden uzak ve temiz tutulmalıdır.Tüpler valflerine veya emniyet cihazlarına hasar verebilecek anormal mekanik şoklardan uzak tutulmalıdır. Asla tüp valfleri veya emniyet cihazları onarılmaya veya üzerinde değişiklik yapılmaya kalkışılmamalıdır.Hasarlı valfler derhal satıcıya bildirilmelidir. Tüp hala teçhizata bağlı olsa bile, gaz kullanımı gerekli değilse, tüp valfi kapalı tutulmalıdır.Tüp teçhizattan ayrılır ayrılmaz tüp kapakları yerleştirilmelidir.
DEPOLAMA: Tüpler çok iyi havalandırılmış bir sahada depolanmalıdır. Depolama esnasında tüp sıcaklığının - 40°C’nin altına inmeyecek, 45°C’nin üstüne çıkmayacak şekilde önlem alınmalıdır. Tüpler yangın riskinden an ve ısı! tutuşturucu kaynaklardan uzak bir yerde muhafaza edilmelidir. Depolama sahasına “SIGARA İÇİLMEZ” uyarı levhası asılmalıdır. Depolama sahası temiz tutulmalı ve yalnızca yetkili personel girebilmelidir.Depolama sahası, uygun tehlike uyarıcı işaretlerle işaretlenmelidir.Depolanan tüpler,devrilmeyecek ve yuvarlanmayacak şekilde tutulmalıdır. Tüp vaifleri sıkıca kapatılmalı ve gerekirse valf çıkışları da kapatılmalıdır. Koruyucu kapak yerinde olmalı ve uygun takılmalıdır. Açıkta depolanan tüpler paslanmaya ve sert havaya karşı korunmalıdır. Tüpler korozyona sebep olabilecek şartlarda depolanmamal ıdı r. Dolu ve boş tüpler ayrı ayrı depolanmalı ve ilk önce eski stok kullanılacak şekilde dolu tüpler ayarlanmalıdır. Gaz tüpleri çeşitli kategorilere göre depolama sahasında ayrılmalıdır. Depolama sahasında parlayıcı ve toksik gazlar minimum seviyede tutulmalıdır. Parlayıcı gazlar yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdır. Depo.sahasında tutulan tüpler periyodik olarak muayene edilmelidir. Tüpler elektrik devresini tamamlayacak şekilde depolanmamalıdır.
8) MARUZ KALMA / KİŞİSEL KORUNMA
Amerikan Milli Sağlık Enstitüsü(NIOSH), ortalama 8 saat zaman aralığını baz alarak, hastahane, ameliyathane odaları için 25 ppm, diş odaları için 50 ppm sınırını tavsiye etmektedir. Kamu sanayi hijyenistleri Amerikan Konferansı 1 iş gününde 8 saat protoksit d’azot gazına maruz kalındığında 50 ppm(90 mg/m3 ) zaman ağırlıklı ortalama başlangıç sınır değerini kabul etmiştir. Uzun müddet maruz kalındığı zaman yan etkilerinin görülmemesi için genel çalışma alanına bu gazın verilmesi mümkün olduğunca en aza indirilmelidir. Oksijensiz ortamda yüksek miktarda solunumu boğucu etki yaratacağından havalandırmanın yeterince etkin yapılması gerekir. Bu etkiye maruz kalan kazazedeye ilk yardım bölümünde belirtildiği şekilde müdahale edilmelidir. Sıvı protoksit d’azot gazına maruz kalmayı engelleyecek şekilde önlemler alınmalı, koruyucu sağlam eldivenler giyilmelidir.
9) FİZİKSEL ve KİMYASAL OZELLİKLER Molekül ağırlık : 44.01 gr/mol-gr
Kaynama noktası : -88,5°C(1 atm)
Kritik Basınç : 72,4 bar
Kritik Sıcaklık : -36,42°C
Gaz yoğunluğu :1,877 kg/m3 (15 °C, 1 bar) Spesifik Gravite : 1,53 (Hava=1 ise)
Renksiz
Hissedilebilir tada ve kokuya sahiptir.
Oksitleyici
Zehirli değil
Narkotik
Korozif deiİ
10) STABİLİTE ve REAKTİVİTE
Çok yüksek sıcaklıkta bozunabilir. Korozif değildir. Bu nedenle ticari olarak yaygın metallerle kullanılabilir. Oksitleyici özelliği nedeniyle yüksek basınçlarda kullanılacak malzeme yağ ve kolay yanıcı maddelerden temizlenmelidir. Protoksit D’Azot gazı bazı elastomerlerin kabarmasına yol açabilir.
11) TOKSİKOLOJİ BİLGİLERİ
Protoksit D’Azot gazının en önemli fizyolojik tesiri, merkezi sinir sistemi depresyonudur. Yüksek konsantrasyonlarda anestezik seviyeler elde edilebilir. Düşük nüfuziyeti ile yapı1n anestezik uygulamalarda diğer baskın ilaçların verilmesini gerekli kılar. Uzun müddet maruz kalındığında bir kaç yan etkisi görülmüştür. En kuvvetli doğruluğu kanıtlanan etkisi nöropatidir. Epidemiolojikal çalışmalar, maruz kalan kişide, fetotoksik etkileri ve yüksek ani doğum olaylarını ortaya çıkarmıştır. Yetersiz oksijenle solunduğu zaman ölüme götürebilir veya beyin tahribatına yol açabilir. 12) EKOLOJİK BİLGİLER
Ekolojik denge üzerinde etkilerine yönelik veri bulunmamaktadır.
13) İMHA ETME
Kullanılmayan ürünü firmaya iade ediniz. Kesinlikle havaya bırakmayınız.
14) TAŞİMACİLİK HAKKİNDA BİLGİLER
Protoksit D’Azot gazı, test basıncı en az 250 bar olan TS11169/lSO4705 standardına uygun dikişsiz çelik çekme tüplere 0,75 dolum faktörü ile doldurularak taşınır. Tüp içerisinde basınç altında sıvı fazda bulunur.
15) YONETMELİKLERE GORE SINİFLANDİRMA RİSK = R
EMNİYET = S. 3-7
16) DİĞER BİLGİLER
Bilgiler ulaşılabilen kaynaklardan iyi niyete ve doğruluğu, geçerliliği, etkinliği her ne surette olursa olsun herhangi bir dayanak oluşturması hususunda herhangi bir teminat oluşturmadan bilgi amacı ile hazırlanmıştır.
