GAZ VERİ VE EMNİYET KILAVUZU
ASETİLEN - C2H2 HİZMET KALİTE GÜVEN RİSK = R. 5-6-12
EMNİYET = 5. 9-1 6-33
GİRİS
Aşağdaki bilgiler, sıkıştırılmış asetilen kullanan müşterilere rehber olması amacı ile verilmiştir. Asetileni kullanmadan önce bütün kullanıcılar asetilenin özelliklerini bilmelidir. Asetilen aşağıda belirtilen safiyette gaz halinde bir çözücü maddeye (genellikle asetan) yedirilmiş olarak tüp içinde ticari olarak bulunabilir. Asetilen tüpleri özel olarak hazırlanır. Tüp içinde üçl)i kombinasyon 1 paraz madde + çözücü madde + Asetilen gazı) mevcuttur, Ilk önce Poroz (gözenekli) maddeye çözücü madde yedirilir, ardından asetilen gazı çözücü madde içinde çözündürülür. Asetilen gazı, uygun özellikte, hem dikişli hem de dikişsiz tüplere doldurulabilir. Maksimum tüp basıncı °C sıcaklık başına 0,31 bar basınç değişimi ile 21°C’de 17,24 bar’dır. Asetilen ticari olarak daha çak kalsiyum karbüre su ilavesi veya suya kalsiyum kar’bür ilavesi ile elde edilir. Daha fazla bilgi için, lütfen HABAŞ’ ın merkezine veya en yakın Şubesine başvurunuz.
°Not: 1 atm. basınç altında asetilen, katı halden sıvı hale geçmeksizin doğrudan gazlaştığı için kaynama noktası 0,69 bar basınçta ölçülen değer olarak verilmiştir. Bu duruma süblimasyon denilmektedir ve süblimasyan, 1 atm.de yaklaşık -83,3°C’dır. 2) Basınçlı, çözünmüş asetilen gazı için, çelik dikişsiz tüpler (Föy-2)
Tüp Yaklaşık Yaklaşık Ebat Yaklasık Brüt
Su Hacmi (it) içerik kg m3 çap x yükseklik(nwı) Ağırlık(kg) Not: Tüpler, yaklaşık 16-17 bar basınç altındadır. m3 içerikleri, 15°C ve 1 bar’da ölçülen yaklaşık değerlerdir. VALF SPESİFİKASYONU (TS 1520)
Biçimi : A
Anma Çapı : 31,3
Gaz çıkış ağzı : W 23 x 18” EMNİYET
DİKKAT! PARLAYICI VE KOLAY YANICI GAZ
ALEVLE YAKLAŞMAYİNIZ TEHLİKE ÖZELLİKLERİ
Çözünmüş gazdır.
Oldukça parlayıcı ve yanıcı gazdır.Hava ıle parlama sınırı=%2,2 -85 Havadan biraz daha Iıafiftir. -
%100 saf asetilen kokusuzdur. Ticarı asetilenın sarımsak kokusuna benzer bir kokusu vardır.
Asetilen hava ile bile sıcak ışık saçan ve dumanh bir alevle yanar.Tutuşma sıcaklığı asetilenin hava içindeki konsantrasyon yüzdesine göre değişir.Mesela %30 asetilen ihtiva eden hava 305°C da tutuşturulabilir. Basınç altındaki gaz asetilen, şiddetle parlayarak ayrışabilir.
EMNİYET TEDBİRLERİ
Arka sayfaya bakınız.
Kullanımdaki tüpler, açık havada (güneş ısısı veya diğer iklim şartlarından korunmuş olarak) veya tercihan çak iyi havalandırılmış serin yerlerde muhafaza edilmelidir.
Gaz içeren veya içermeyen Asetilen tüpleri ısıtılmamalıdır. Gaz içeren tüpler asla 45°C’ın üzerindeki sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır. Çözücü madde (aseton kaçışını önlemek için, gaz 15°C da 0.5 bar basıncın altında kullanı mamalıdır.
Tüpler, yatay pozisyanda kullanılmamalı ve taşınmamalıdır. Asetilen tüpleri oksıjen tüplerinin yanında depolanmamalıdır.Çok iyi ayrılmamışlarsa, asetilen ve oksijen tüpleri arasında yarım saat yangına dayanıklı malzeme ile kaplı, en az 1,5 metre yükseklıkte yanmaz bölme yapılmalıdır.
Bir kullanım yerinde toplam takriben 70 m3 gaz ihtiva eden tüplerden Iyaklaşık 13 adet 6 kg lık tüp, 8 adet 9 kg’lık tüpl fazlası bulunmamalıdır. Yangın söndürme sistemi lSpringler gibi) kurulu yerlerde, 170 m3 gaz ihtiva eden tüplerden IYaklaşık 31 adet 6 kg’lık tüp, 23 adet 9 kg’lik tüp)bulundurulabilir.
Asetilen tüplerinin depolandığı sahalara uyarıcı, sigara içmeyi ve açık alev taşımayı yasaklayıcı levhalar asılmalıdır.
Tüpler uygun şekilde, dik pozisyonda tutulmalıdır. Asetilen tüpleri üzerinde bir değişiklik veya tamirat yapılmamalıdır.
Yanan bir torc asla emniyet tapasına yaklcıştırılmamalıdır. Emniyet taposı yaklaşık 100 °C’da eriyebilir ve gazın dışarı atılmasına sebep olur. Bir tüpten diğer bir tüpe asla dolum yapılmamalıdır.
Elektrikli cihazlarla asetilen tüpü asla yanyana getirilmemelidir. Asetilen tüpleri yerde yuvorlanmamalıdır. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
Molekül ağırlık
°Kaynama Noktası
Kritik Sıcaklık
Kritik Basınç
Gaz Yoğunluğu
Spesifik Gravıte
Renksiz
Boğucu
Sarımsak kokusuna benzer kokuda
Oldukça parlayıcı
Narkotik(anestezik)
Zehirsiz
Çözünmüş Gaz 26,04 gr/mal-gr
-75 °C (0,69 bar’da) :36°C
62,5 bar (mutlak)
:1,11kg/m3 (15°C, 1 bar) :0,91 (hava=1) • Not: Tüpler yaklaşık 16-17 bar basınç altındadır. (Ortam sıcaklığına
göre değişebilir.)
• m3 içerikleri, 1 5°C ve 1 bar’da ölçülen yaklaşık değerdir. EN ISO 9002
RWW
UYGUN MALZEMELER
Asetilen boru hattı sistemleri için yalnızca çelik veya çelik çekme borular kullanılmalıdır. Bağlantılar kaynaklı,dişli veya flanşlı olabilır. Dişli borularda daha kalın et kalınlığı olan borular kullanılmalıdır. Fittings malzemeleri haddelenmiş dövülmüş veya dökme çelikten olabılır. Dökme demir fittingsler uygun değilcir. Bazı şartlar altında asetilen, bakır, gümüş c!vo ve bunların alaşımları ile temasa qeçtiğinde kolaylıkla patlayabilen 6ıleşiklerini oluşturabilir. Bundan dolayı, asetilen ile birlikte bu metallerin, bunların tuzlarının v’a bileşiklerinın birlikte kullanımından sakınılmalıdır. Genel olarak, normal koşullarda % 65’den daha az bakır içeren pirinç ve bazı nikel alaşımları asetilen servisi için uygundur.
Asetonda çözünen kauçuk ve plastikler de kullanıma uygun değildir.
| TÜP ÖZELLİKLERİ (TS 11170) Tüp Dış Rengi : Rol 1018 Periyodik Bakım 5 Yıl il Basınçlı, çözülmüş asetilen gazı için, çelik, dikişli tüpler (Föy-1) |
| Tüp Yaklaşık Yaklaşık Ebat Yaklasık Brüt Su Hacmi (It) içerik kg m3 çap x yükseklik(mm) Ağırrık(kg) |
| 41 6 5.48 258x950 55 |
| 53 9 8.22 314x830 70 |
| MADDE TAR1FIUNI No: | 1001 |
| EINECS No: | - |
| CAS NO: | 7440-56-2 |
| ADR/RID: | Class 2 |
| IMo: | Class 2 |
| IATA/ICAo | Class 2.1 |
| 40 | 6 | 5.4 | 204x 1500 | 41 |
| 50 | 9 | 8.2 | 229x1485 | 55 |
Şüpfeli kısımlara sabunlu su tatbik edilmelidir. Sabunun arkasından çıkan gaz kabarcıkları, büyük olasıkla bir kaçağın varlığını gösterir. Kaçak tesbiti asla açık bir alevle yapılmamalıdır. Ayrıca bir asetilen gazı dedektörü de kullanılabilir.
ZEHİRLİLİK VE BELİRTİLERİ
Asetilen gazı, kronik etkisi olmaksızın oldukça yüksek konsantrasyonlarda solunabilir. Yüksek oranlarda oksijen ile karışhrılırsa, norkofik etki yapar ve anestezide de kullanılabilir, Ancak, bu tür karışım elde etmek ve kullanmak çok tehlikelidir.
Asetilen havadaki oksijeni seyrelterek boğucu bir gaz olarak hareket eder. Ancak boğulmadan ziyade,boğulmaya sebep olacak seviyeye ulaşmadan önce, patlama değerinin düşüklüğünden dolayı daha ciddi tehlikelere yol açabilir.
SOLUMA
Çalışanın riskini en aza indirerek,kazazede derhal temiz sahaya çıkarılmalıdır. Eğer
solunum zayıflığı varso,derhal suni teneffüs uygulanmalıdır.Ambülans çağırılmalıdır.
Kazazede sıcak ve rahat tutulmalıdır.
GAZ KAÇIRAN TÜP
Eğer Asetilen tüpü valf sapından kaçırıyorsa ve valf açıksa,valfi kapatılıp, somunundan sıkılmalıdır.Eğer bu kaçağı durduramıyorsa,valfi kapalı bırakıp tüpün hizmet dışı olduğuna dair uyarıcı yazı tüpün üzerine yazılmalıdır.lmalatçı firmaya haber verilmelidir.Asetilen tüpleri,çeşitli sıcaklıklarda eriyen emniyet tapaları ile donatılmıştır.Herhongi bir durumda emniyet tapası açılmış ve gaz kaçırıyorsa, tüp açık alana alınmalı, uyarıcı yazı asılmalı ve yavaşça vaifi açılarak gaz açık alana verilmelidir, Tüp boşalınca vaifi kapatılmalıdır.
YANGIN DURUMUNDA YAPILACAKLAR
Çalışanın etrafına emniyetli mesafeden su sıkılarak soğutulmaya çalışılmalıdır. Kalsiyum karpit depolarıan yerlere yakın yerlerde su kullanılmamalıdır.
Kullanma
Sağlam eldivenler giyilmelidir.
Safıcı belirtmedikçe bir gaz tüpü kapağından asla kaldırılmamalıdır.
Kısa mesafe olsa bile ağır tüpleri nakletmek için tekerlekli bir vasıta veya uygun başka vasıtalar kullanılmalıdır.
Kullanılan tüp bir yere sabitlenene kadar valf koruma kapağı çıkarılmamalıdır, dik durumda kullanım için bekletilmelidir,
Gerekli olduğu takdirde uygun göz ve yüz koruyucu aparotlar takılmalıdır. Emniyet gözlüğü, kimyasal çeperli gözlük veya tam yüz siperi arasındaki seçim, kullanılan gazın yapısına ya basıncına bağlıdır.
Gerekli olduğu takdirde, zehirli gazlar için, kendinden pozitif basınçlı solunum aparotları veya tam yüzlü hava solunum aygıfı çalışma alanında bulundurulmalıdır. Uygun bir nıetod kullanılarak gaz kaçakları kontrol edilmelidir. Bu amaç için, parlayıcı ve zehirli gaz monitörleri vardır. Eğer gaz zehirli ise, satıcı tarafından verilen özel talimatlara uyulmalıdır.
Kullanım esnasında, basıncı düşürmek için uygun basınç düşürücüler lregülatörlerl kullanılmalıdır.
Tüpü kullanıma sokmadan önce, sisteme geri besleme olmamasına dikkat edilmelidir. Kullanım alanındaki bütün elektriksel sistemlerin her bir gaz için uygun olmasına dikkat edilmelidir.
Bır tüpün basıncını arttırmak için asla direkt çıplak alev veya elektrikli ısıtıcı cihazlar kullanılnıamalıdır, Tüp asla 45°C’ nin üzerindeki bir sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır. Bir tüp, satın alınan gazı ihtiva etmek dışında mesela, kaydırgaç veya mesnet alarak kullarıılmamalıdır.
Tüp çıkış valğeri özellikle yağ ve su gibi kirleticilerden uzak ve temiz tutulmalıdır. Tüpler valOerine veya emniyet cihazlarına hasar verebilecek anormal mekanik şoklardan uzak tutulmalıdır.
Asla tüp valfleri veya emniyet cihazları üzerinde tamirat yapılmamalıdır. Hasarlı valOer derhal satıcıya bildirilmelidir.
Tüp hala teçhizata bağlı olsa bile, gaz kullanımı gerekli değilse, tüp valfi kapalı tutulmalıdır.
Tüp teçhizattan ayrılır ayrılmaz tüp kapakları yerleştirilmelidir.
Depolama
Tüpter çok iyi havalandırılmış bir sahada depolanmalıdır. Depolama esnasında tüp sıcaklığının -40 °C’nin altına ınmeyecek, 45 °C’nin üstüne çıkmayacak şekilde önlem alınmalıdır.
Tüpler yangın riskinden an ve ısı/tutuşturucu kaynaklardan uzak bir yerde mı.ıhakıza edilmelidir. Eğer parlayıcı, toksik veya asitleyici gazlar depolanıyorsa, “SİGARA IÇILMEZ” uyarı levhası asılması uygundur.
Depolama sahası temiz tutulmalı ve yalnızca yetkili personel girebilmelidir. Depolama sahası, uygun tehlike uyarıcı işaretlerle işaretlenmelidir. Depolanan tüpler, devrilmeyecek ve yuvarlanmayacak şekilde tutulmalıdır. Tüp valfleri sıkıca kapatılmalı ve gerekirse valf çıkışları da kapatılmalıdır. Koruyucu kapak yerinde olmalı ve uygun takılmalıdır.
Açıkta depolanan tüpler paslanmaya ve sert havaya karşı korunmalıdır. Tüpler korozyona sebep olabilecek şartlarda depolanmamalıdır. Dolu ve boş tüpler ayrı ayrı depolanmalı ve ilkönce eski stok kullanılacak şekilde dolu tüpler ayarlanmalıdır.
Gaz tüpleri çeşitli (Toksik, parlayıcı, oksitleyici vs) kategorilere göre depolama sahasında ayrılmalıdır.
Depolama sahasında parlayıcı ve toksik gazlar minimum seviyede tutulmalıdır. Parlayıcı gazlar yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdır.
Depo sahasında tutulan tüpler periyodik olarak muayene edilmelidir. Tüpler elektrik devresini tamamlayacak şekilde depolanmamalıdır.
