YÜKSEK SAFLIKTA HİDROJEN
YÜKSEK SAFLIKTA HİDROJEN
GAZ VERİ ve EMNİYET KILAVUZU
YÜKSEK SAFLIKTA HİDROJEN RtSK:k 12 ENİYET S. 7-9-16-33
GİRİŞ
Aşağıdaki bilgiler Yüksek Saflikta Hidrojen gazı kullanan mştee•e rehber olması amacıyla verilmiştir. Yüksek Saflikta Hidrojen gazı Gaz Kromatografi cihazlarında taşıyıcı gaz ve dedektör gazı olarak laboratuvarlarda kullanılan özel bir gazdır. Gaz saflyeti ise hacimde en az % 99,999’dur. Yüksek Safhkta Hidrojen 345 bar test, 150 bar dolum basıncında 50 Lt.’lik tüpler içerisinde sıkıştırılmış olarak tedarik edilir.Hidrojen; Daha ziyade suyun elektrolizi yöntemi ile elde edilir.
ÜRÜNSPESİFİKASYONU
Toplam Safiyet (% Hacimce)
Oksijen
Azot
Su
FİZİKSEL ÖZELLIKLERt -
Molekiil Ağırlık
Kaynama Noktası
Kritik Sıcaklık
Kritik Basınç
Gaz Yoğünluğu
Spesifik Gravite
Renksiz
Kokusuz
Zehirsiz
Boğucu
Aşırı derecede yanıcı
7VP ÖZELLİKLERİ (23’ 11169)
Tüp Dış Rengi :Ral 3020
Periyodik Bakım :5 Yıl 28,8
W 21,80 x 25,4 mm’de 14 diş sol. MADDE TARİF (UN) No: GAZ 1049
1966
DİKKA TİPARL4 YICI VE YANICI GAZ. İSTEYEREK SOL UMA YİNIZ 1
TEFIIJKELI ÖZF£LİKLERİ
Boğucu gazdır.Zehirli değildir.Genellilde korozif değildir.Oldukça parlayıcıdır.Hava ile parlama sımrı=% 4 - 74,5. Bilinen en hafif gazdır.Havanın yaklaşık % 0,07 ‘si yoğunluğa sahiptir.J-Jidrojen hava ile hemen hemen gözle görülmez açık mavi bir alev ile yanar.Helyum dışında bütün gazlar sıvı hidrojen sıcaklığında katılaşır.
EMNİYET TEDBİRLERİ
Gazı taşıyan kaplar, açık havada veya havalandırılrnış bir yerde muhafaza edilmelidir.Regülatör takmadan önce ateşe yakalanma ihtimalinden dolayı tüp valfi hemen açilmahdır.Hidrojen tüpleri, oksijen gibi oksitleyici gazlardan uzak depolanmalıdır.Statik elektrik oluşturabilecek ortamlar dahil, her tür kıvılcım çıkarabilecek kaynaklardan uzak tutulmahdır.
LJYGUNMALZEMELER
Hidrojen gazı korozif (paslandırıcı) değildir.Bundan dolayı teçhizat işletme basıncına dayanacak şekilde seçilmesi şartıyla her türlü metal malzeme kullanımına uygundur.
KAÇAK TESPİTİ __________________________
Hat veya teçhizat üzerindeki şüpheli kısımlara kaçak tespit solüsyonunu tatbik ediniz.Kabarcıklar kaçakları gösterir.
ZEHİRLİLİK BELİRTİLERİ
Hidrojen zehirli değildir; fakat atmosfer havasındaki oksijeni yaşamı durduracak seviyeye düşürerek, basit bir boğucu gaz gibi hareket eder.Yüksek miktarda hidrojen solunduğu zaman şuur kaybı meydana gelebilir.Ancak hava içerisinde hacimce %4 seviyeye geldiği zaman boğulma tehlikesinden ziyade parlama ve yanma tehlikesi ortaya çıkar.
TENEFFÜS (Boğulma Durwnlaıı)
Çalışanın riskini en aza indirerek, kazazede derhal temiz bir sahaya göturulm elidir.Hava girişinde herhangi bir engel olmamalıdır. Eğer solunum zayıflığı varsa veya durmuşsa derhal suni teneffüs uygulayınız.Ambulans çağırınız, kazazedeyi rahat ve sıcak tutunuz
GAZKAÇIRAN 7TJP
Gaz kaçıran hidrojen tüplerine özel bir itina ile müdahale edilmelidir.Valf kapalı olsa bile, eğer tüpten hidrojen kaçağı var ise veya kaçak basınç tahliye cihazında oluşuyorsa, tüp dikkatlice açık bir sahaya çıkarılmalı ve muhtemel tutuşturma kaynaklarından uzak tutulmalıdır.Tüp üzerine hizmet dışı olduğu hakkında uyarıcı yazı asılmali ve imalatçı firmaya yapılması gereken işler için talimat sorulmalıdır.
YANGINDURUMLİNDA YAPILACAKLAR
Yangın mahaline yetkisiz şahıslar sokulmamalıdır ve yangın mahalli izole edilmemelidir.Kaçak ihtimali bulunan ortamlardan tutuşturma kaynaldarı uzak tutulmalidır.Herhangi bir kaçağı tamir veya müdahale etmek için uygun koruyucu teçhizat kullanılmalıdır. Hidrojen tutuşursa, alevin yayılmasını önlemek için çevresi su sıkılarak soğuk tutulmalıdır.Valf kısmına su sıkılmamalıdır.Aksi halde gaz toplanabilir ve patlamaya yol açabilir. EINECS No
CAS NO
ADR/RID
IMo
IATA/ICAo
EMNİYET 2156057
1333-74-0
2/lb - 2/lb
Class. 2
Class 2.1 :99,999
<2 ppm
<5 ppm
<2 ppm 2,016 gr/mol-gr
-25287 °C
- 240,21 °C
12,83 bar
0,084 kg/m3 (15 °C, 1 Bar)
0,069 (Haval) Biçimi
Anma Çapı
G Çıkış Ağzı
KULLANMA VE DEP OLAMA • Asla tüp valflerini veya emniyet cihazlarmı onarmaya veya üzerinde
değişiklik yapmaya kalkışmayınız.Hasarlı vaifler derhal satıcıya
bildirilmelidir.
• Tüp hala teçhizata bağh olsa bile, gaz kullanımı gerekli değilse, tüp
vaifini kapalı tutunuz.
• Tüp teçhizattan ayrılır ayrılmaz tüp kapaklarını yerleştiriniz. Genel
•Sıkıştırılmış gazlarla yanlızca eğitilmiş personel ilgilenmelidir Tüplerin depolanması ile ilgili olarak bütün yerel şartlara ve mevzuata riayet edilmelidir.
• Tüp içindeki gazın tanımlanması için satıcı tarafından sağlanan etiketleri tahrip etmeyiniz ve sökmeyiniz.
‘Kullanmadan önce gazın kimliğini araştırınız.
Kullanmadan önce her gaz ile ilgili özellikleri ve tehlikeleri biliniz.
Ortaya çıkabilecek acil durumları karşılamak için planlar geliştiriniz. ‘Bir gazın kullanımı ile ilgili olarak şüpheniz varsa satıcıya başvurunuz.
Uygulama ve Kulianım __________________________
• Sağlam eldivenler giyiniz.
• Satıcı belirtmedikçe bir gaz tııpünü kapağından asla kaldırmayınız.
• Kısa mesafe olsa bile ağır tüpleri nakletmek için tekerlekli bir
vasıta veya uygun başka vasıtalar kullanınız.
• Kullanılan tüp bir yere sabitlenene kadar valf koruma kapağını
L. çıkartm.ayınız,dik durumda kullanım için bekletiniz.
Gerekli olduğu takdirde uygun göz yüz koruyucu aparatlar takınız.Emniyet gözlüğü kimyasal çeperli gözlük veya tam yüz siperi arasındaki seçim, kufanılan gazın yapısına ve basıncına bağlıdır.
• Gerekli olduğu takdirde, zehirli gazlar için, kendinden pozitif basınçli solunum aparatlarını veya tam yüzlü hava solunum aygıtını çalışma alanında bulundurunuz.
‘Uygun bir metod kullanarak gaz kaçaklarını kontrol ediniz.Bu amaç için, parlayıcı ve zehirli gaz monitörleri vardır.Eğer gaz zehirli ise, satıcı tarafından verilen özel talimatlara uyunuz
• Kaçak durumunda ilkyardım, yangın söndürme veya korozif malzemelerin seyreltilmesi için yeterli su bulundurunuz.
• Kullanım esnasında, basıncı düşürmek için uygun basınç düşürücüler (regülatörler) kullanınız.
• Tüpü kulanıma sokmadan önce sisteme geri besleme olmamasına dikkat ediniz.
• Kullanım alanındaki tüm elektriksel sistemlerin her bir gaz için uygun olmasına dikkat ediniz.
• Bir tüpün basıncını arttırmak için asla direkt çıplak alev veya elektirikli ısıtıcı cihazlar kullanmaymız.Tüpü asla 45°C nin üzerindeki sıcakhğa maruz bırakmayın.Bir tüpü, satın alınan gazı ihtiva etmek dışında mesela, kaydırgaç veya mesnet olarak kullanmayınız.
‘Yağ petrol veya diğer kolaylıkla yanabilir maddelerin, oksijen veya diğer oksitleyicileri ihtiva eden tüplerin valfleri ile temasa geçmesine asla müsaade etmeyiniz.
• Tüp çıkış valflerini özellikle yağ ve su gibi kirleticilerden uzak ve temiz tutunuz. Tüpleri vaiflerine veya emniyet cihazlarına hasar verebilecek anormal mekanik şoklardan uzak tutunuz. Depolama
‘Tüpler çok iyi havalandırılmış sahada depolanmahdır.Bazı gazlar özel inşa edilmiş sahalara ihtiyaç duyar.
‘Tüpleri yangın riskinden ad ve ısı/tutuşturucu kaynaklardan uzak bir yerde muhafaza ediniz. Eğer parlayıcı, toksik veya oksitleyici gazlar depolanıyorsa, “SİGARA İÇİLMEZ” uyarı levhası asılması uygundur.
• Depolama sahası temiz tutulmalı ve yanhzca yetkili personel girebilmelidir.Depolama sahası, uygun tehlike uyarıcı işaretlerle (parlayıcı, toksik, radyoaktif vs.) işaretlenmelidir.
• Depolanan tüpler, devrilmeyecek ve yuvarlanmayacak şekilde tutulmalıdır.
Tüp valfleri sıkıca kapatılmalı ve gerekirse valf çıkışlarıda
kapatılmahdır.Koruyucu kapak yerinde olmah ve uygun takılmalidır.
• Açıkta depolanan tüpleri paslanmaya ve sert havaya karşı
koruyunuz.Tüpler korozyona sebep olabilecek şarlarda
depolanmamalıdır.
• Dolu ve boş tüpleri ayrı ayrı depolayınız ve ilk önce eski stok
kullanılacak şekilde dolu tüpleri ayarlayınız.
• Gaz tüpleri çeşitli (Toksik, parlayıcı, oksitleyici vs.)
kategorilere göre depolama sahasında ayrılmalıdır.
• Depolama sahasında parlayıcı ve toksik gazlar minimum seviyede
tutulmalıdır. Parlayıcı gazlar yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdır.
• Depo sahasında tutulan tüpler periyodik olarak muayene edilmelidir.
GAZ VERİ ve EMNİYET KILAVUZU
YÜKSEK SAFLIKTA HİDROJEN RtSK:k 12 ENİYET S. 7-9-16-33
GİRİŞ
Aşağıdaki bilgiler Yüksek Saflikta Hidrojen gazı kullanan mştee•e rehber olması amacıyla verilmiştir. Yüksek Saflikta Hidrojen gazı Gaz Kromatografi cihazlarında taşıyıcı gaz ve dedektör gazı olarak laboratuvarlarda kullanılan özel bir gazdır. Gaz saflyeti ise hacimde en az % 99,999’dur. Yüksek Safhkta Hidrojen 345 bar test, 150 bar dolum basıncında 50 Lt.’lik tüpler içerisinde sıkıştırılmış olarak tedarik edilir.Hidrojen; Daha ziyade suyun elektrolizi yöntemi ile elde edilir.
ÜRÜNSPESİFİKASYONU
Toplam Safiyet (% Hacimce)
Oksijen
Azot
Su
FİZİKSEL ÖZELLIKLERt -
Molekiil Ağırlık
Kaynama Noktası
Kritik Sıcaklık
Kritik Basınç
Gaz Yoğünluğu
Spesifik Gravite
Renksiz
Kokusuz
Zehirsiz
Boğucu
Aşırı derecede yanıcı
7VP ÖZELLİKLERİ (23’ 11169)
Tüp Dış Rengi :Ral 3020
Periyodik Bakım :5 Yıl 28,8
W 21,80 x 25,4 mm’de 14 diş sol. MADDE TARİF (UN) No: GAZ 1049
1966
DİKKA TİPARL4 YICI VE YANICI GAZ. İSTEYEREK SOL UMA YİNIZ 1
TEFIIJKELI ÖZF£LİKLERİ
Boğucu gazdır.Zehirli değildir.Genellilde korozif değildir.Oldukça parlayıcıdır.Hava ile parlama sımrı=% 4 - 74,5. Bilinen en hafif gazdır.Havanın yaklaşık % 0,07 ‘si yoğunluğa sahiptir.J-Jidrojen hava ile hemen hemen gözle görülmez açık mavi bir alev ile yanar.Helyum dışında bütün gazlar sıvı hidrojen sıcaklığında katılaşır.
EMNİYET TEDBİRLERİ
Gazı taşıyan kaplar, açık havada veya havalandırılrnış bir yerde muhafaza edilmelidir.Regülatör takmadan önce ateşe yakalanma ihtimalinden dolayı tüp valfi hemen açilmahdır.Hidrojen tüpleri, oksijen gibi oksitleyici gazlardan uzak depolanmalıdır.Statik elektrik oluşturabilecek ortamlar dahil, her tür kıvılcım çıkarabilecek kaynaklardan uzak tutulmahdır.
LJYGUNMALZEMELER
Hidrojen gazı korozif (paslandırıcı) değildir.Bundan dolayı teçhizat işletme basıncına dayanacak şekilde seçilmesi şartıyla her türlü metal malzeme kullanımına uygundur.
KAÇAK TESPİTİ __________________________
Hat veya teçhizat üzerindeki şüpheli kısımlara kaçak tespit solüsyonunu tatbik ediniz.Kabarcıklar kaçakları gösterir.
ZEHİRLİLİK BELİRTİLERİ
Hidrojen zehirli değildir; fakat atmosfer havasındaki oksijeni yaşamı durduracak seviyeye düşürerek, basit bir boğucu gaz gibi hareket eder.Yüksek miktarda hidrojen solunduğu zaman şuur kaybı meydana gelebilir.Ancak hava içerisinde hacimce %4 seviyeye geldiği zaman boğulma tehlikesinden ziyade parlama ve yanma tehlikesi ortaya çıkar.
TENEFFÜS (Boğulma Durwnlaıı)
Çalışanın riskini en aza indirerek, kazazede derhal temiz bir sahaya göturulm elidir.Hava girişinde herhangi bir engel olmamalıdır. Eğer solunum zayıflığı varsa veya durmuşsa derhal suni teneffüs uygulayınız.Ambulans çağırınız, kazazedeyi rahat ve sıcak tutunuz
GAZKAÇIRAN 7TJP
Gaz kaçıran hidrojen tüplerine özel bir itina ile müdahale edilmelidir.Valf kapalı olsa bile, eğer tüpten hidrojen kaçağı var ise veya kaçak basınç tahliye cihazında oluşuyorsa, tüp dikkatlice açık bir sahaya çıkarılmalı ve muhtemel tutuşturma kaynaklarından uzak tutulmalıdır.Tüp üzerine hizmet dışı olduğu hakkında uyarıcı yazı asılmali ve imalatçı firmaya yapılması gereken işler için talimat sorulmalıdır.
YANGINDURUMLİNDA YAPILACAKLAR
Yangın mahaline yetkisiz şahıslar sokulmamalıdır ve yangın mahalli izole edilmemelidir.Kaçak ihtimali bulunan ortamlardan tutuşturma kaynaldarı uzak tutulmalidır.Herhangi bir kaçağı tamir veya müdahale etmek için uygun koruyucu teçhizat kullanılmalıdır. Hidrojen tutuşursa, alevin yayılmasını önlemek için çevresi su sıkılarak soğuk tutulmalıdır.Valf kısmına su sıkılmamalıdır.Aksi halde gaz toplanabilir ve patlamaya yol açabilir. EINECS No
CAS NO
ADR/RID
IMo
IATA/ICAo
EMNİYET 2156057
1333-74-0
2/lb - 2/lb
Class. 2
Class 2.1 :99,999
<2 ppm
<5 ppm
<2 ppm 2,016 gr/mol-gr
-25287 °C
- 240,21 °C
12,83 bar
0,084 kg/m3 (15 °C, 1 Bar)
0,069 (Haval) Biçimi
Anma Çapı
G Çıkış Ağzı
| Tüp Su Hacmi | Yaklaşık Ebat | Yaklaşık Brüt |
| Çap x Uzunluk | Ağırlık | |
| Lt | mmxmm | kg |
| 50 | 229x1538 | 68 |
| Dolum Basıncı | Test Basıncı | |
| bar | bar | |
| 150 | 345 | |
| VALFSPESİFİKASYONU (iS 1520) | ||
değişiklik yapmaya kalkışmayınız.Hasarlı vaifler derhal satıcıya
bildirilmelidir.
• Tüp hala teçhizata bağh olsa bile, gaz kullanımı gerekli değilse, tüp
vaifini kapalı tutunuz.
• Tüp teçhizattan ayrılır ayrılmaz tüp kapaklarını yerleştiriniz. Genel
•Sıkıştırılmış gazlarla yanlızca eğitilmiş personel ilgilenmelidir Tüplerin depolanması ile ilgili olarak bütün yerel şartlara ve mevzuata riayet edilmelidir.
• Tüp içindeki gazın tanımlanması için satıcı tarafından sağlanan etiketleri tahrip etmeyiniz ve sökmeyiniz.
‘Kullanmadan önce gazın kimliğini araştırınız.
Kullanmadan önce her gaz ile ilgili özellikleri ve tehlikeleri biliniz.
Ortaya çıkabilecek acil durumları karşılamak için planlar geliştiriniz. ‘Bir gazın kullanımı ile ilgili olarak şüpheniz varsa satıcıya başvurunuz.
Uygulama ve Kulianım __________________________
• Sağlam eldivenler giyiniz.
• Satıcı belirtmedikçe bir gaz tııpünü kapağından asla kaldırmayınız.
• Kısa mesafe olsa bile ağır tüpleri nakletmek için tekerlekli bir
vasıta veya uygun başka vasıtalar kullanınız.
• Kullanılan tüp bir yere sabitlenene kadar valf koruma kapağını
L. çıkartm.ayınız,dik durumda kullanım için bekletiniz.
Gerekli olduğu takdirde uygun göz yüz koruyucu aparatlar takınız.Emniyet gözlüğü kimyasal çeperli gözlük veya tam yüz siperi arasındaki seçim, kufanılan gazın yapısına ve basıncına bağlıdır.
• Gerekli olduğu takdirde, zehirli gazlar için, kendinden pozitif basınçli solunum aparatlarını veya tam yüzlü hava solunum aygıtını çalışma alanında bulundurunuz.
‘Uygun bir metod kullanarak gaz kaçaklarını kontrol ediniz.Bu amaç için, parlayıcı ve zehirli gaz monitörleri vardır.Eğer gaz zehirli ise, satıcı tarafından verilen özel talimatlara uyunuz
• Kaçak durumunda ilkyardım, yangın söndürme veya korozif malzemelerin seyreltilmesi için yeterli su bulundurunuz.
• Kullanım esnasında, basıncı düşürmek için uygun basınç düşürücüler (regülatörler) kullanınız.
• Tüpü kulanıma sokmadan önce sisteme geri besleme olmamasına dikkat ediniz.
• Kullanım alanındaki tüm elektriksel sistemlerin her bir gaz için uygun olmasına dikkat ediniz.
• Bir tüpün basıncını arttırmak için asla direkt çıplak alev veya elektirikli ısıtıcı cihazlar kullanmaymız.Tüpü asla 45°C nin üzerindeki sıcakhğa maruz bırakmayın.Bir tüpü, satın alınan gazı ihtiva etmek dışında mesela, kaydırgaç veya mesnet olarak kullanmayınız.
‘Yağ petrol veya diğer kolaylıkla yanabilir maddelerin, oksijen veya diğer oksitleyicileri ihtiva eden tüplerin valfleri ile temasa geçmesine asla müsaade etmeyiniz.
• Tüp çıkış valflerini özellikle yağ ve su gibi kirleticilerden uzak ve temiz tutunuz. Tüpleri vaiflerine veya emniyet cihazlarına hasar verebilecek anormal mekanik şoklardan uzak tutunuz. Depolama
‘Tüpler çok iyi havalandırılmış sahada depolanmahdır.Bazı gazlar özel inşa edilmiş sahalara ihtiyaç duyar.
‘Tüpleri yangın riskinden ad ve ısı/tutuşturucu kaynaklardan uzak bir yerde muhafaza ediniz. Eğer parlayıcı, toksik veya oksitleyici gazlar depolanıyorsa, “SİGARA İÇİLMEZ” uyarı levhası asılması uygundur.
• Depolama sahası temiz tutulmalı ve yanhzca yetkili personel girebilmelidir.Depolama sahası, uygun tehlike uyarıcı işaretlerle (parlayıcı, toksik, radyoaktif vs.) işaretlenmelidir.
• Depolanan tüpler, devrilmeyecek ve yuvarlanmayacak şekilde tutulmalıdır.
Tüp valfleri sıkıca kapatılmalı ve gerekirse valf çıkışlarıda
kapatılmahdır.Koruyucu kapak yerinde olmah ve uygun takılmalidır.
• Açıkta depolanan tüpleri paslanmaya ve sert havaya karşı
koruyunuz.Tüpler korozyona sebep olabilecek şarlarda
depolanmamalıdır.
• Dolu ve boş tüpleri ayrı ayrı depolayınız ve ilk önce eski stok
kullanılacak şekilde dolu tüpleri ayarlayınız.
• Gaz tüpleri çeşitli (Toksik, parlayıcı, oksitleyici vs.)
kategorilere göre depolama sahasında ayrılmalıdır.
• Depolama sahasında parlayıcı ve toksik gazlar minimum seviyede
tutulmalıdır. Parlayıcı gazlar yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdır.
• Depo sahasında tutulan tüpler periyodik olarak muayene edilmelidir.
