KARBONMONOKSİT CO
KARBONMONOKSİT - CO
RiSK= R. 12-23-47
EMN(YET = 5. 7-1 6-53
GİRİŞ
Aşağıdaki bilgiler, gaz halinde karbonmonoksit kullanan müşterilere rehber olması amacı ile verilmiştir. Karbonmonoksiti kullanmadan önce bütün kullanıcılar Karbonmonoksitin özelliklerini bilmelidir. Karbonmonoksit, aşağıda belirtilen safiyet değerlerinde gaz fazında ticari olarak bulunur. Gaz kızda, 150 bar basınca dayanıklı, dikişsiz çelik lüpler içinde sıkıştırılmış olarak tedarik edilebilir.Karbonmonoksit daha çok, kimya sanayinde, metanol ve fosgen gibi maddelerin elde edilmesinde ve organik sentezde
kullanılır. Kalibrasyon gazı olarak da kullanılır.
Sentez gaz, kok fırını gazı veya yüksek fırın gazlarından elde edilir. UYGUN MALZEMELER
138 bar basınca kadar, kuru, kükürtsüz karbonmonoksit için çelik ve diğer yaygın metaller tatminkardır. Demir nikel ve diğer metaller yüksek basınçlarda küçük miktarlarda karbonilleri oluşturmak için karbonmonoksit ile reaksiyona girebilir. Bakır ve çok yüksek alaşımlı krom çelikler karbonmonoksit korozyanuna dayanıklıdır.
KACAK TESPİTİ
Herhangi bir parlayıcı gaz kaçağı durumunda Olduğu gibi, karbonmonoksit kaçağını tespit etmek için asla bir alev kulianılmamalıdır. Seyyar bir kaçak tespit cihazı veya sabun köpüğü vasıtası ile kaçak tespit edilebilir. Büyük miktarda karbonmonoksit kullanılan kapalı mekanlara alarm dedektörleri yerleştirilmelidir. Renk değişimi esaslı dedektör tüplerde kullanılabilir.
TUP OZELLIKLERI (TS 11169)
Tüp Dış Rengi : RAL 7000
Periyodik Bakım : 5 Yıl * 50 it’ Ilk tüpler 23 MPa (230 bar) dolum 34,5 MPa (345 bar) test basıncına haizdir. GAZ VERİ VE EMNİYET KILAVUZU
HİZMET
KALİTE
GÜVEN TEHLİKE ÖZELLİKLERİ
Boğucu gazdır.
Zehirlidir.
Parlayıcıdır.
Su ve kükürt ihtiva eden ortamlarda koroziftir.
Hava ile parlama sınırı = %12,5 - 74
Net yanma ısısı = 10103 k1/kg (25 °C)
Ağırlığı havanınkine yakındır.
EMNİYET TEDBİRLERİ
Arka sayfaya bakınız.
Herhangi bir parlayıcı gaz için gerekli bütün tedbirler karbonmonoksit için de geçerFidir.
Ozellikle karbonmonoksit tüpleri,oksijen veya diğer yüksek derece oksitleyici tüplerden uzak tutulmalıdır.
Kullanımdaki karbonmonoksit tüplerinin topraklanması ve yabancı maddenin girişini önlemek için çek valfle korunması tavsiye edilir. Tüplerin kullanıldığı sahalarda, tutuşturucu kaynaklar ve sıcbk yüzeyler plmamalıdır.
ilgili kişilerin korunması amacıyla karbonmonoksit tüplerinin bulunduğu sahalara alarmlı dedektörler konulmalıdır.
Çalışma sahasında en az iki bilgili kişiden oluşan arkadaş sistemi tesis edilmelidir. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
Molekül ağırlık
Kaynama Noktası
Kritik Sıcaklık
Kritik Basınç 5
Gaz Yoğunluğu
Spesifik Gravite
Renksiz
Kokusuz
Parlayıcı
Zehirli
Boğucu 28,Olgr/mol-gr
-191,5°C (1 atm)
-140,2°C
34,99 bar (mutlak)
1,25kg/m3 (0 °C, 1 bar)
0,9676 (hava = 1) (Föy 5)
VALF SPESİFİKASYONU (TS 1520)
Biçimi : A
Anma Çapı : 28.8 veya 19.8 mm.
Gaz çıkış ağzı: 1”Sol
EMNİYET
DİKKAT! PARLAYICI VE KOLAY YANICI GAZ
İSTEYEREK SOLUMAYINIZ.
EN ISO 9002
ZEHİRLİLİK VE BELİRTİLERİ
Karbonmonoksit kimyasal olarak boğucudur ve stabil karbonmonoksit hemqglobin bileşikleri oluşturmak için kırmızı kan hücreleri ile birleşerek zehirleyici olarak rol oynar. Böylece metabolik solunum için ihtiyaç duyulan oksijeni azaltrnanın yanısıra, hemoglobinin oksijeni almasını önler. Karbonmonoksitin hemoglobine olan affinitesi, oksijenin hemogiobine alan aFfinitesinden 300 kat fazladır. %0.04 gibi düşük konsantrasyonların bile solunması 2-3 saat içinde başağrısına ve rahatsızlığa yai açacaktır. Hava içinde %0.4 konsantrasyonun solunması 1 saatten daha az zaman içinde ölüme götürebilir. Renksiz ve kokusuz olduğu için, karbonmonoksit gazı hiçbir ikaza yol açmadan, yüksek konsantrasyonlarda solunduğu zaman ani beklenmedik bayılmaya sebep olabilir.
ACGIH tarafından belirlenen 8 saat zaman ağırlıklı ortalama başlangıç sınır değeri, karbonmonoksit için 50 ppm (55 mg/m)tür. Amerika’daki OSHA’nın tayin ettiği 8 saat zaman agırlıklı ortalama maruziyet değeri sınırı 35 ppm (40 mg/m) ve taban değeri 200 ppm(229 mg/m3) tür.
SOLUMA
Karbonmonoksit teneffüsü sonrası, acil tıbbi tedavi uygulanmalıdır. Aşağıdaki ilkyardım yöntemi sanayide kullanılmaktadır. Zehirlenme meydana gelebileceğinden dolayı, kan akımından karbonmonoksıti yok etmeyi hızlandırmak çok önemlidir. Bu tür yok etme işlemi teneffüs oksijenı vermek yoluyla gerçekleştırilir. Saf oksıjenin teneffüsü işlemi hızlandıracaktır. Karbönmonaksit zehirlenmesi gösteren şahıs, soğuk olmayan açık havaya çıkarılmalıdır. Daha fazla bilgi için Habaş a başvurunuz.
| Tüp Su Hacmi(It) | Yaklaşık [bal çap x yükseklik(mm) | Yaklasık Brüt Ağırlık(kg) |
| 50 | 229x 1538 | 68 |
Aşağdaki genel bilgiler, yüksek basınçta gaz halinde ve sıkıştırılmış gazların emniyetli kullanımı ve depolanması için tavsiye edilir. Gazın ait olduğu kategoriye (korozif,toksik,parlayıcı,firoforik,oksitleyici,inert veya radyoaktif) göre her bir gazın özelliğine ve kullanılan prosese bağlı olarak ilave tedbirler gerekli olabilir.
Genel
Sıkıştırılmış gazlarla yalnızca eğitilmiş personel ilgilenmelidir.
Tüplerin depolanması ile ilgili olarak bütün yerel şartlara ve mevzuata riayet
edilmelidir.
Tüp içindeki gazın tanımlanması için satıcı tarafından sağlanan etiketleri
tahrip edilmemeli ve sökülmemelidir.
Kullanmadan önce gazın kimliği araştırılmalıdır.
Kullanımcian önce her bir gaz ile ilgili özellikler ve tehlikeler bilinmelidir.
Ortaya çıkabilecek acil durumları karşılamak için planlar geliştirilmelidir.
Bir gazın kullanımı ile ilgili olarak şüphe varsa satıcıya başvurulmalıdır.
Kullanma
Sağlam eldivenler giyilmelidir.
Satıcı belirtmedikçe bir gaz tüpü kapağından asla kaldırılmamalıdır. Kısa mesafe olsa bile ağır tüpleri nakletmek için tekerlekli bir vasıta veya uygun başka vasıtalar kullanılmalıdır.
Kullanılan tüp bir yere sabitlenene kadar valf koruma kapağı çıkarılmamalı, dik durunda kullanım i’in bekletilmelidir.
Gerekli olduğu takdirde uygun göz ve yüz koruyucu aparatlar takılmalıdır. Emniyet gözlüğü, kimyasal çeperli gözlük veya tam yüz siperi arasındaki seçim, kullanılan gazın yapısına ya basıncına bağlıdır.
Gerekli olduğu takdirde, zehirli gazlar için, kendinden pozitif basınçlı solunum aparatları veya tam yüzlü hava solunum aygıtı çalışma alanında bulundurulmalıdır, Uygun bi metod kullanılarak gaz kaçakları kontrol edilmelidir. Bu amaç için, parlayıcı ve zehirli gaz monitörleri vardır. Eğer gaz zehirli ise, satıcı tarafından verilen özel talimatlara uyulmalıdır. Kaçak durumunda, ilkyardım, yangın söndürme veya korozif malzemelerin seyreltilmesi için yeterli su bulundurulmalıdır.
Kullanım esnasında, bosıncı düşürmek için uygun basınç düşürücüler (regülatörler) kullanılmalıdır.
Tüpü kullanıma sokmadan önce, sisteme geri besleme olmamasına dikkat edilmelidir. Kullanım alanındaki bütün elektriksel sistemlerin her bir gaz için uygun olmasına dikkat edilmelidir.
Bir tüpün basıncını arttırmak için asla direkt çıplak alev veya elektrikli ısıtıcı cihazlar kullanılmamalıdır. Tüp asla 45°C’ nin üzerindeki bir sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır. Bir tüp, satın alınan gazı ihtiva etmek dışında mesela, kaydırgaç veya mesnet olarak kullanılmamalıdır.
Yağ, petrol veya diğer kolaylıkla yanabilir maddelerin, oksijen veya diğer oksitleyicileri ihtiva eden tüplerin valfler ile temasa geçmesine asla müsaade edilmemelidir.
Tüp çıkış valHeri özellikle yağ ve su gibi kirleticilerden uzak ve temiz tutulmalıdır. Tüpler valilerine veya emniyet cihazlarına hasar verebilecek anormal mekanik şoklardan uzuk tutulmalıdır.
Asla tüp valfleri veya emniyet cihazları onarılmaya veya üzerinde değişiklik yapılmaya kalkışılmamalıdır. Hasarlı valfler derhal satıcıya bildirilmelidir. Tüp hala teçhizata bağlı olsa bile, gaz kullanımı gerekli değilse, tüp valfi kapalı tutulmalıdır.
Tüp teçhizattan ayrılır ayrılmaz tüp kapakları yerleştirilmelidir.
Depolama
Tüpler çok iyi havalandırılmış bir sahada depolanmalıdır. Depolama esnasında tüp sıcaklığının -40 °C’nin altına inmeyecek, 45 °C nin üstüne çıkmayacak şekilde önlem alınmalıdır.
Tüpler yangın riskinden an ve ısı/tutuşturucu kaynaklardan uzak bir yerde muhafaza edilmelidir. Eğer parlayıcı, toksik veya asieyici gazlar depolanıyorsa,
°SIGARA IÇII.MEZ” uyarı levhası asılması uygundur. Depolama sahası temiz tutulmalı ve yalnızca yetkili personel girebilmelidir. Depolama sahası, uygun tehlike uyarıcı işaretlerle işaretlenmelidir. Depolanan tüpler, devrilmeyecek ve yuvarlanmayacak şekilde tutulmalıdır. Tüp valeri sıkıca kapatılmalı ve gerekirse valf çıkışları da kapatılmalıdır. Koruyucu kapak yerinde olmalı ve uygun takılmalıdır. Açıkta depolanan tüpler paslanmaya ve sert havaya karşı korunmalıdır. Tüpler korozyona sebep olabilecek şartlarda depolanmamalıdır. Dolu ve boş tüpler ayrı ayrı depolanmalı ve ilkönce eski stok kullanılacak şekilde dolu tüpler ayarlanmalıdır.
Gaz tüpleri çeşitli lToksik, parlayıcı, oksitleyici vs) kategorilere göre depolama sahasında ayrılmalıdır.
Depolama sahasında parlayıcı ve toksik gazlar minimum seviyede tutulmalıdır. Parlayıcı gazlar yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdır.
Depo sahasında tutulan tüpler periyodik olarak muayene edilmelidir. Tüpler elektrik devresini tamamlayacak şekilde depolanmamalıdır.
