KARBONDİOKSİT CO2
KARBONDİOKSİT CO2
GAZ VERİ VE EMNİYET KILAVUZU
(KARBONDiOKSİT-C02) -___ HİZMET KALİTE GÜVEN 1) MAMÜL ve FİRMA TANIMI
Mamülün tanımı:
KARBONDİOKSİT - C02
2) BİLEŞİMİBİLEŞİM HAKKINDA BİLGİLER ÜRÜN SPESİFİKASYONU: % 99,9 (v/v) Saf C02
3) TEHLİKE TANIMI
Boğucu buhara sahiptir. Havadan 1,53 kat ağırdır. Toksitesi, mesleki maruziyet kalma sınırı (TLV) 5000 Vpm’dir. Yaklaşık 56 bar (g) buhar basıncında kap içinde sıvı haldedir. Karbondioksit atmosfer basıncında sıvı olarak bulunamaz. Faz değişiminde çevre şartlannda 1 hacim sıvı veya kuru buz sırasıyla yaklaşık 500 veya 900 hacim gaza dönüşür. Rutubet ortamında biraz koroziftir. Kuru buz, deri üzerinde soğuk yanmaya sebep olabilir. %10 veya daha fazla C02 içeren
•konsantrasyonlar şuur kaybına veya ölüme ya1 açabilir.
4) iLK YARDIM
Atmosfer havasınia yaklaşık 350 vpm (%0,035) seviyesinde bulunan karbondioksit, solunum fonksiyonunu düzenli tutar ve solunum havasındaki karbondioksit artışı, solunum hızında da bir artışa neden olur. Mesleki maruziyet sınırı (TLV) 5000 Vpm (%0,5)dir. Fakat solunum hızı, normal seviyenin yaklaşık %50 üzerine çıkıp konsantrasyon 20.000 Vpm(%2) olana kadar solunum hızındaki değişiklikler farkedilmez. Birkaç saat boyunca bu seviyede karbondioksite maruz kalınınca, başağrısı ve halsizlik hissi ortaya çıkabilir. Yüksek konsantrasyonlarda, karbondioksit boğulmaya yol açabilir ve solunum merkezini felç edebilir. %10 veya daha fazla karbondioksit ihtiva eden ortamlar ani şuur kaybına ve ani ölüme yol açabilir. Bağulma belirtileri, hızlı ve zorlukla nefes alma, hızlı yorgunluk, mide bulantısı, kusma ve muhtemelen bilinç kaybının ardından ölümdür. Bunun önüne geçmek için, kazazede derhal temiz bir sahaya götürülmelidir. Hava girişinde herhangi bir engel olmamalıdır. Eğer solunum zayıflığı varsa veya durmuşsa, derhal suni teneftüs uygulanmalıdır. Ambülans çağırılmalıdr. Kazazede rahat ve sıcak tutulmalıdır. Çalışan kişi deri temasına (soğuk yanık) maruz kalmışsa etkilenen kısma 5 dak. boyunca ılık su verilmelidir. Steril bandaj tatbik edilmelidir. Tıbbi tedaviye başvurulmalı ve aşırı derecede dahili yanıkların olasılığı araştırılmalıdır.
EN ISO 9001:2000 5) YANGINLA MÜCADELE
Genelde saha boşaltılmalı ve acil servisler çağrılmalıdır. Yangını söndürmek mümkün değilse, tüpler emniyetli bir mesafeden hortumla su sıkılmak suretiyle soğutulmalıdır. Acil servislere gazın mahiyeti hakkında bilgi verilmelidir. Patlama diskinin de yırtılmış olabileceği belirtilmelidir. Karbondioksit tüp valfleri, eğer herhangi bir ısı kaynağı tüp içindeki karbondioksit basıncını maksimum müsaade edebilir servis basıncının üzerine çıkarırsa, yırtılacak ve gazı tamamen dışarıya atacak şekilde bir patlama/yırtılma diski ile donatılmıştır.
6) KAZA SONUCU DÖKÜLME SIZINTI GİBİ OLAYLARA KARŞI ONLEMLER
Hat veya teçhizat üzerindeki şüpheli kısımlara kaçak tespit solüsyonu tatbik edilmelidir. Kabarcıklar kaçakları gösterir. Eğer; tüp gaz kaçırıyor ise, alanı boşaltınız. Gazın tahliye edileceği alan ayarlanmalı ve tekrar girmeden önce atmosfer kontrol edilmelidir. Tüp valfinin kapalı olup olmadığına bakılmalıdır. Tüp emniyetli alana götürülmelidir.
7) KULLANMA ve DEPOLAMA
KULLANMA: Sağlam eldivenler giyilmelidir. Satıcı belirtmedikçe bir gaz tüpü kapağından asla kaldırılmamalıdır. Kısa mesafe olsa bile ağır tüpleri nakletmek için tekerlekli bir vasıta veya uygun başka vasıtalar kullanılmalıdır. Kullanılan tüp bir yere sabitlenene kadar valf koruma kapağı çıkarılmamalı, dik durumda kullanım için bekletilmelidir.Gerekli olduğu takdirde uygun göz yüz koruyucu aparatlar takılmalıdır. Uygun bir metod kullanılarak gaz kaçakları kontrol edilmelidir. Eğer gaz zehirli ise, satıcı tarafından verilen özel talimatlara uyulmalıdır. Kaçak durumunda, ilk yardım yangın söndürme veya korozif malzemelerin seyreltilmesi için yeterli su bulundurulmalıdır. Kullanım esnasında, basıncı düşürmek için uygun basınç düşürücüler (regülatörler) kullanılmalıdır.Tüpü kullanıma sokmadan önce, sisteme geri besleme olmamasına dikkat edilmelidir. Kullanım alanındaki bütün elektriksel sistemlerin gaz için uygun olmasına dikkat edilmelidir. Bir tüpün basıncını arttırmak için asla direkt çıplak alev veya elektrikli ısıtıcı cihazlar kullanılmamalıdır.Tüp asla 45°C’ nin üzerindeki bir sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır. Bir tüp, satın alınan gazı ihtiva etmek dışında örneğin, kaydırgaç veya mesnet olarak kullanılmamalıdır. Yağ, petrol veya diğer kolaylıkla yanabilir maddelerin, oksijen veya diğer oksitleyicilerin ihtiva eden tüplerin valfler ile temasa geçmesine asla müsaade edilmemelidir. Tüp çıkış valfleri özellikle yağ ve su gibi kirleticilerden uzak vO temiz tutulmalıdır. Tüpler valflerine veya emniyet cihazlarına hasar verebilecek anormal mekanik şoklardan uzak tutulmalıdır. Asla tüp valfleri veya emniyet cihazları onarılmaya veya üzerinde değişiklik yapılmaya kalkışılmamalıdır. Hasarlı valfler derhal satıcıya bildirilmelidir. Tüp hala teçhizata bağlı olsa bile, gaz kullanımı gerekli değilse, tüp valfi kapalı tutulmalıdır. Tüp teçhizattan ayrılır ayrılmaz tüp kapakları yerleştirilmelidir. GAZ VERİ VE EMNİYET KILAVUZU (KARBONDİOKSİT-C02) DEPOLAMA: Tüpler çok iyi havalandırılmış bir sahada depolanmalıdır. Depolama esnasında tüp sıcaklığının
-40°C’nin altına inmeyecek, 45°C’nin üstüne çıkmayacak şekilde önlem alınmalıdır. Tüpler yangın riskinden an ve ısı! tutuşturucu kaynaklardan uzak bir yerde muhafaza edilmelidir. Depolama sahasına “SİGARA İÇİLMEZ” uyarı levhası asılmalıdır. Depolama sahası temiz tutulmalı ve yalnızca yetkili personel girebilmelidir. Depolama sahası, uygun tehlike uyarıcı işaretlerle işaretlenmelidir. Depolanan tüpler, devrilmeyecek ve yuvarlanmayacak şekilde tutulmalıdır. Tüp valfleri sıkıca kapatılmalı ve gerekirse valf çıkışları da kapatılmalıdır. Koruyucu kapak yerinde olmalı ve uygun takılmalıdır. Açıkta depolanan tüpler paslanmaya ve sert havaya karşı korunmalıdır. Tüpler korozyona sebep olabilecek şartlarda depolanmamalıdır. Dolu ve boş tüpler ayrı ayrı depolanmalı ve ilk önce eski stok kullanılacak şekilde dolu tüpler ayarlanmal ıdır. Gaz tüpleri çeşitli (Toksik, parlayıcı, oksitleyici vs) kategorilere göre depolama sahasında ayrılmalıdır. Depolama sahasında parlayıcı ve toksik gazlar minimum seviyede tutulmalıdır. Parlayıcı gazlar yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdır. Depo sahasında tutulan tüpler periyodik olarak muayene edilmelidir. Tüpler elektrik devresini tamamlayacak şekilde depolanmamalıdır.
8) MARUZ KALMA / KİŞİSEL KORUNMA
Kazazede, derhal temiz bir sahaya çıkarılmalıdır. Hava girişinde herhangi bir engel olmamalıdır. Eğer solunum zayıflığı varsa veya durmuşsa, derhal suni teneffüs uygulanmalıdır. Ambülans çağırlmalıdır. Kazazede rahat ve sıcak kıtulmalıdır. Ozellikle kullanma talimatlarına uyulmalıdır. 10) STABİLİTE ve REAKTİVİTE
Çevre sıcaklığında kuru gaz için, normal imalat malzemeleri uygundur. -30°C’nin altında yalnızca düşük sıcaklık karbon çeliği, östenitik paslanmaz çelik, alüminyum, bakır ve bu ikisinin alaşımları kullanılmalıdır. Eğer karbondioksit özellikle yüksek basınçlarda, oksijen ortamında suda çözünürse, karbonik asite dayanıklı, mesela 18-8 paslanna çe!ik veya monel kullanılmalıdır.
11) TOKSIKOLOJI BİLGİLERİ
Toksitesi, mesleki maruziyet kalma sınırı (TLV) 5000Vpm’dir.
12) EKOLOJİK BİLGİLER
Karbondioksit; daha çok atık baca gazından veya yeraltındaki gazlardan elde edilir. Normal şartlar altında ekoLojik denge üzerinde olumsuz bir etki yapmaz.
13) İMHA ETME
Kontrollü bir şekilde atmosfere bırakılır 14) TAŞIMACILIK HAKKINDA BİLGİLER
Karbondioksit -56,6°C’de ve 4,16 bar basınçta aynı anda katı, sıvı ve gaz halindedir. Karbondioksit gazı iki tip tüpe doldurulur. Gaz olarak kullanım için normal dikişsiz çelik tüpler ve sıvı kullanım için sifonlu dikişsiz çelik tüpler. Karbondioksit basınç altında sıvılaştığı ve sıcaklık altında gazlaştığı için bir dolum faktörü ile doldurulur. Bu faktör, TS 11169 Ek-A’da 0,75kg/İt olarak verilmiştir. Karbondioksit sıvı halde dökme olarak yatay veya dikey dış kısmı yalıtım malzemesi ile yalıtılmış tek cidarlı tanklarda muhafaza edilir ve uygun şartlar altında nakledilir.
15) YÖNETMELIKLERE GORE SINIFLANDIRMA RİSK = R
EMNİ’YET = . 3-7
16) DIGER BİLGİLER
Bilgiler ulaşılabilen kaynaklardan iyi niyete ve doğruİuğu, geçerliliği, etkinliği her ne surette olursa olsun herhangi bir dayanak oluşturması hususunda herhangi bir teminat oluşturmadan bilgi amacı ile hazırlanmıştır.
9) FİZİKSEL ve Molekül ağırlık KİMYASAL ÖZELLİKLER
44,01 gr/mol-qr
GAZ VERİ VE EMNİYET KILAVUZU
(KARBONDiOKSİT-C02) -___ HİZMET KALİTE GÜVEN 1) MAMÜL ve FİRMA TANIMI
Mamülün tanımı:
KARBONDİOKSİT - C02
2) BİLEŞİMİBİLEŞİM HAKKINDA BİLGİLER ÜRÜN SPESİFİKASYONU: % 99,9 (v/v) Saf C02
3) TEHLİKE TANIMI
Boğucu buhara sahiptir. Havadan 1,53 kat ağırdır. Toksitesi, mesleki maruziyet kalma sınırı (TLV) 5000 Vpm’dir. Yaklaşık 56 bar (g) buhar basıncında kap içinde sıvı haldedir. Karbondioksit atmosfer basıncında sıvı olarak bulunamaz. Faz değişiminde çevre şartlannda 1 hacim sıvı veya kuru buz sırasıyla yaklaşık 500 veya 900 hacim gaza dönüşür. Rutubet ortamında biraz koroziftir. Kuru buz, deri üzerinde soğuk yanmaya sebep olabilir. %10 veya daha fazla C02 içeren
•konsantrasyonlar şuur kaybına veya ölüme ya1 açabilir.
4) iLK YARDIM
Atmosfer havasınia yaklaşık 350 vpm (%0,035) seviyesinde bulunan karbondioksit, solunum fonksiyonunu düzenli tutar ve solunum havasındaki karbondioksit artışı, solunum hızında da bir artışa neden olur. Mesleki maruziyet sınırı (TLV) 5000 Vpm (%0,5)dir. Fakat solunum hızı, normal seviyenin yaklaşık %50 üzerine çıkıp konsantrasyon 20.000 Vpm(%2) olana kadar solunum hızındaki değişiklikler farkedilmez. Birkaç saat boyunca bu seviyede karbondioksite maruz kalınınca, başağrısı ve halsizlik hissi ortaya çıkabilir. Yüksek konsantrasyonlarda, karbondioksit boğulmaya yol açabilir ve solunum merkezini felç edebilir. %10 veya daha fazla karbondioksit ihtiva eden ortamlar ani şuur kaybına ve ani ölüme yol açabilir. Bağulma belirtileri, hızlı ve zorlukla nefes alma, hızlı yorgunluk, mide bulantısı, kusma ve muhtemelen bilinç kaybının ardından ölümdür. Bunun önüne geçmek için, kazazede derhal temiz bir sahaya götürülmelidir. Hava girişinde herhangi bir engel olmamalıdır. Eğer solunum zayıflığı varsa veya durmuşsa, derhal suni teneftüs uygulanmalıdır. Ambülans çağırılmalıdr. Kazazede rahat ve sıcak tutulmalıdır. Çalışan kişi deri temasına (soğuk yanık) maruz kalmışsa etkilenen kısma 5 dak. boyunca ılık su verilmelidir. Steril bandaj tatbik edilmelidir. Tıbbi tedaviye başvurulmalı ve aşırı derecede dahili yanıkların olasılığı araştırılmalıdır.
EN ISO 9001:2000 5) YANGINLA MÜCADELE
Genelde saha boşaltılmalı ve acil servisler çağrılmalıdır. Yangını söndürmek mümkün değilse, tüpler emniyetli bir mesafeden hortumla su sıkılmak suretiyle soğutulmalıdır. Acil servislere gazın mahiyeti hakkında bilgi verilmelidir. Patlama diskinin de yırtılmış olabileceği belirtilmelidir. Karbondioksit tüp valfleri, eğer herhangi bir ısı kaynağı tüp içindeki karbondioksit basıncını maksimum müsaade edebilir servis basıncının üzerine çıkarırsa, yırtılacak ve gazı tamamen dışarıya atacak şekilde bir patlama/yırtılma diski ile donatılmıştır.
6) KAZA SONUCU DÖKÜLME SIZINTI GİBİ OLAYLARA KARŞI ONLEMLER
Hat veya teçhizat üzerindeki şüpheli kısımlara kaçak tespit solüsyonu tatbik edilmelidir. Kabarcıklar kaçakları gösterir. Eğer; tüp gaz kaçırıyor ise, alanı boşaltınız. Gazın tahliye edileceği alan ayarlanmalı ve tekrar girmeden önce atmosfer kontrol edilmelidir. Tüp valfinin kapalı olup olmadığına bakılmalıdır. Tüp emniyetli alana götürülmelidir.
7) KULLANMA ve DEPOLAMA
KULLANMA: Sağlam eldivenler giyilmelidir. Satıcı belirtmedikçe bir gaz tüpü kapağından asla kaldırılmamalıdır. Kısa mesafe olsa bile ağır tüpleri nakletmek için tekerlekli bir vasıta veya uygun başka vasıtalar kullanılmalıdır. Kullanılan tüp bir yere sabitlenene kadar valf koruma kapağı çıkarılmamalı, dik durumda kullanım için bekletilmelidir.Gerekli olduğu takdirde uygun göz yüz koruyucu aparatlar takılmalıdır. Uygun bir metod kullanılarak gaz kaçakları kontrol edilmelidir. Eğer gaz zehirli ise, satıcı tarafından verilen özel talimatlara uyulmalıdır. Kaçak durumunda, ilk yardım yangın söndürme veya korozif malzemelerin seyreltilmesi için yeterli su bulundurulmalıdır. Kullanım esnasında, basıncı düşürmek için uygun basınç düşürücüler (regülatörler) kullanılmalıdır.Tüpü kullanıma sokmadan önce, sisteme geri besleme olmamasına dikkat edilmelidir. Kullanım alanındaki bütün elektriksel sistemlerin gaz için uygun olmasına dikkat edilmelidir. Bir tüpün basıncını arttırmak için asla direkt çıplak alev veya elektrikli ısıtıcı cihazlar kullanılmamalıdır.Tüp asla 45°C’ nin üzerindeki bir sıcaklığa maruz bırakılmamalıdır. Bir tüp, satın alınan gazı ihtiva etmek dışında örneğin, kaydırgaç veya mesnet olarak kullanılmamalıdır. Yağ, petrol veya diğer kolaylıkla yanabilir maddelerin, oksijen veya diğer oksitleyicilerin ihtiva eden tüplerin valfler ile temasa geçmesine asla müsaade edilmemelidir. Tüp çıkış valfleri özellikle yağ ve su gibi kirleticilerden uzak vO temiz tutulmalıdır. Tüpler valflerine veya emniyet cihazlarına hasar verebilecek anormal mekanik şoklardan uzak tutulmalıdır. Asla tüp valfleri veya emniyet cihazları onarılmaya veya üzerinde değişiklik yapılmaya kalkışılmamalıdır. Hasarlı valfler derhal satıcıya bildirilmelidir. Tüp hala teçhizata bağlı olsa bile, gaz kullanımı gerekli değilse, tüp valfi kapalı tutulmalıdır. Tüp teçhizattan ayrılır ayrılmaz tüp kapakları yerleştirilmelidir. GAZ VERİ VE EMNİYET KILAVUZU (KARBONDİOKSİT-C02) DEPOLAMA: Tüpler çok iyi havalandırılmış bir sahada depolanmalıdır. Depolama esnasında tüp sıcaklığının
-40°C’nin altına inmeyecek, 45°C’nin üstüne çıkmayacak şekilde önlem alınmalıdır. Tüpler yangın riskinden an ve ısı! tutuşturucu kaynaklardan uzak bir yerde muhafaza edilmelidir. Depolama sahasına “SİGARA İÇİLMEZ” uyarı levhası asılmalıdır. Depolama sahası temiz tutulmalı ve yalnızca yetkili personel girebilmelidir. Depolama sahası, uygun tehlike uyarıcı işaretlerle işaretlenmelidir. Depolanan tüpler, devrilmeyecek ve yuvarlanmayacak şekilde tutulmalıdır. Tüp valfleri sıkıca kapatılmalı ve gerekirse valf çıkışları da kapatılmalıdır. Koruyucu kapak yerinde olmalı ve uygun takılmalıdır. Açıkta depolanan tüpler paslanmaya ve sert havaya karşı korunmalıdır. Tüpler korozyona sebep olabilecek şartlarda depolanmamalıdır. Dolu ve boş tüpler ayrı ayrı depolanmalı ve ilk önce eski stok kullanılacak şekilde dolu tüpler ayarlanmal ıdır. Gaz tüpleri çeşitli (Toksik, parlayıcı, oksitleyici vs) kategorilere göre depolama sahasında ayrılmalıdır. Depolama sahasında parlayıcı ve toksik gazlar minimum seviyede tutulmalıdır. Parlayıcı gazlar yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdır. Depo sahasında tutulan tüpler periyodik olarak muayene edilmelidir. Tüpler elektrik devresini tamamlayacak şekilde depolanmamalıdır.
8) MARUZ KALMA / KİŞİSEL KORUNMA
Kazazede, derhal temiz bir sahaya çıkarılmalıdır. Hava girişinde herhangi bir engel olmamalıdır. Eğer solunum zayıflığı varsa veya durmuşsa, derhal suni teneffüs uygulanmalıdır. Ambülans çağırlmalıdır. Kazazede rahat ve sıcak kıtulmalıdır. Ozellikle kullanma talimatlarına uyulmalıdır. 10) STABİLİTE ve REAKTİVİTE
Çevre sıcaklığında kuru gaz için, normal imalat malzemeleri uygundur. -30°C’nin altında yalnızca düşük sıcaklık karbon çeliği, östenitik paslanmaz çelik, alüminyum, bakır ve bu ikisinin alaşımları kullanılmalıdır. Eğer karbondioksit özellikle yüksek basınçlarda, oksijen ortamında suda çözünürse, karbonik asite dayanıklı, mesela 18-8 paslanna çe!ik veya monel kullanılmalıdır.
11) TOKSIKOLOJI BİLGİLERİ
Toksitesi, mesleki maruziyet kalma sınırı (TLV) 5000Vpm’dir.
12) EKOLOJİK BİLGİLER
Karbondioksit; daha çok atık baca gazından veya yeraltındaki gazlardan elde edilir. Normal şartlar altında ekoLojik denge üzerinde olumsuz bir etki yapmaz.
13) İMHA ETME
Kontrollü bir şekilde atmosfere bırakılır 14) TAŞIMACILIK HAKKINDA BİLGİLER
Karbondioksit -56,6°C’de ve 4,16 bar basınçta aynı anda katı, sıvı ve gaz halindedir. Karbondioksit gazı iki tip tüpe doldurulur. Gaz olarak kullanım için normal dikişsiz çelik tüpler ve sıvı kullanım için sifonlu dikişsiz çelik tüpler. Karbondioksit basınç altında sıvılaştığı ve sıcaklık altında gazlaştığı için bir dolum faktörü ile doldurulur. Bu faktör, TS 11169 Ek-A’da 0,75kg/İt olarak verilmiştir. Karbondioksit sıvı halde dökme olarak yatay veya dikey dış kısmı yalıtım malzemesi ile yalıtılmış tek cidarlı tanklarda muhafaza edilir ve uygun şartlar altında nakledilir.
15) YÖNETMELIKLERE GORE SINIFLANDIRMA RİSK = R
EMNİ’YET = . 3-7
16) DIGER BİLGİLER
Bilgiler ulaşılabilen kaynaklardan iyi niyete ve doğruİuğu, geçerliliği, etkinliği her ne surette olursa olsun herhangi bir dayanak oluşturması hususunda herhangi bir teminat oluşturmadan bilgi amacı ile hazırlanmıştır.
9) FİZİKSEL ve Molekül ağırlık KİMYASAL ÖZELLİKLER
44,01 gr/mol-qr
Kritiksıcaklık | : | 31,1°C | |
| Gaz yoğunluğu | : | 1 ,8474kg/m3 (1 | 5 °C, 1 bar) |
| Spesifik Gravite | : | 1,528 (Hava=1 | ise) |
| Renksiz | |||
| Kokusuz | |||
| Zehirsiz |
